Shughuli na miradi
Tunachimba na kuchakata dhahabu Msesule, katika Lupa Gold Field, na kuuza doré kupitia njia rasmi za Tanzania. Pia tunafanya biashara ya dhahabu chini ya leseni kubwa ya biashara ya madini (dealer's licence), na tunamiliki leseni za manganisi, shaba–kobalti na nikeli.
Msesule Gold
Mkoa wa Mbeya, Tanzania.
Lupa Gold Field, eneo linalochimbwa tangu 1922
Dhahabu iligunduliwa Lupa mwaka 1922, katika eneo la mbali la kusini-magharibi mwa Tanganyika, na ugunduzi huo ulizua wimbi la kwanza la watu kukimbilia dhahabu nchini humo. Uchimbaji wa dhahabu ya mchanga wa mito (alluvial) ulitawala eneo hilo hadi 1939, ulipopitwa na uchimbaji wa mishipa ya miamba (reef). Uchimbaji usio rasmi unaendelea katika eneo hilo hadi leo.
Wanajiolojia huainisha amana za Lupa kama dhahabu ya aina ya orojeniki (orogenic gold), iliyomo katika mishipa ya quartz na kanda za mkatiko (shear zones) zilizoundwa takriban miaka bilioni 1.9 iliyopita kwenye ukingo wa kusini-magharibi wa Kratoni ya Tanzania. Mgodi wa New Luika wa Shanta Gold, katika Mkoa jirani wa Songwe, umekuwa ukizalisha kutoka eneo hilohilo la dhahabu tangu 2012. Jiolojia hii ya kikanda na mgodi huo jirani si lazima viashirie uwepo wa madini (mineralisation) katika Msesule, ambako shughuli ni za kiwango kidogo zaidi kwa mbali.
Uchimbaji: mtaro unaochimbwa kwa mitambo kando ya mshipa
Katika Msesule tunachimba mshipa wenye dhahabu kutoka kwenye mtaro wa wazi. Tangu 2025 tumekuwa tukiingiza mitambo katika kazi hii hatua kwa hatua: mitambo ya kuchimba ya tani 30 na ya tani 5 huondoa mwamba unaozunguka mshipa na kuuweka mshipa wazi, na wafanyakazi huchambua miamba yenye dhahabu kabla ya kuipeleka kwenye uchakataji.
Uchakataji mgodini, kutoka miamba hadi doré
Mtambo wetu wa uchakataji huponda na kusaga miamba yenye dhahabu, hupata dhahabu kwa kutenganisha kwa mvuto, kisha huchenjua miamba iliyosagwa kwa sianidi katika matangi matano ya tani 30 (vat leaching). Mfumo huu ulianza kutumika mwezi Septemba 2026; tulichakata kundi la kwanza mwezi huohuo, na tumekuwa tukiuza doré tangu wakati huo. Uzalishaji sasa unaendelea kuongezeka.
Hatutumii zebaki, na mpango wa usimamizi wa sianidi umekuwa ukitekelezwa tangu mfumo ulipoanza kutumika. Ukurasa wetu kuhusu shughuli zenye uwajibikaji Msesule unaeleza hatua za udhibiti za mpango huo.
Takwimu za uzalishaji ni makadirio ya mwendeshaji. Makadirio ya rasilimali za madini hayakidhi viwango vya JORC wala NI 43-101.
Hatuchapishi takwimu zozote za kihistoria za uzalishaji. Wawekezaji wenye sifa stahiki wanaweza kupitia rejista ya kimetalurgia ya kila kundi chini ya makubaliano ya usiri (NDA). Ukurasa wa wawekezaji uko kwa Kiingereza.
Msesule ina wafanyakazi 30, na mpango wa upanuzi wa mwendeshaji unajumuisha takriban wafanyakazi 50 katika hali ya uzalishaji thabiti (Septemba 2026). Ukurasa wetu wa Uwajibikaji unaeleza kuhusu uajiri, mafunzo na hifadhi ya jamii.
Mauzo ya doré, yakiwemo Mpango wa Ununuzi wa Dhahabu wa Benki Kuu ya Tanzania
Tunauza doré yetu kupitia njia rasmi za Tanzania, ikiwemo Mpango wa Ununuzi wa Dhahabu Nchini wa Benki Kuu ya Tanzania.
Chini ya Sheria ya Madini na kanuni zake za mwaka 2024 kuhusu biashara ya madini, wamiliki wa leseni za madini na wafanyabiashara wakubwa wa madini wenye leseni wanapaswa kutenga angalau asilimia 20 ya dhahabu yao kwa ajili ya uchenjuaji, uyeyushaji, usafishaji na biashara ndani ya Tanzania, na Serikali, kupitia Benki Kuu ya Tanzania, ina haki ya kwanza ya kununua dhahabu hiyo (pre-emption); taarifa kwa umma iliyotolewa na Benki Kuu ya Tanzania mwezi Oktoba 2024 inaueleza mpango wake wa ununuzi wa dhahabu kuwa sehemu ya sharti hili.
Uchambuzi wa sampuli wa maabara ya upande wa tatu
Maabara ya Tume ya Madini jijini Dar es Salaam ilifanya uchambuzi wa sampuli kutoka Msesule mwezi Februari 2026. Utafiti wa sumaku ardhini ulifanyika baadaye mwezi Aprili 2026. Hakuna rasilimali ya madini iliyokadiriwa, na hakuna Competent Person aliyekwisha kupitia taarifa zetu za kiufundi. Bajeti imetengwa kwa ajili ya Competent Person huru katika programu ya rasilimali za madini.
Mfuatano wa matukio
-
Kusajiliwa kwa Huudi Forest Company Limited nchini Tanzania
-
Kuanza kwa uendelezaji wa uchimbaji mdogo wa dhahabu katika Mkoa wa Mbeya
-
Kuanza kwa uingizaji wa mitambo Msesule, hatua kwa hatua
-
Uchambuzi wa sampuli wa maabara ya upande wa tatu, Maabara ya Tume ya Madini
-
Utafiti wa sumaku ardhini
-
Kuanza kutumika kwa mfumo wa uchenjuaji katika matangi; kuchakatwa kwa kundi la kwanza
Biashara ya dhahabu
Huudi Forest Company Limited pia inamiliki leseni kubwa ya biashara ya madini na inaitumia leo, ikinunua dhahabu ndani ya soko la Tanzania linalodhibitiwa kisheria.
Miradi mingine ya madini yenye leseni nchini Tanzania
Mbali na Msesule, tunamiliki leseni za madini mengine matatu: manganisi, shaba–kobalti na nikeli. Tunaripoti hatua ya kila mradi na kuongeza maelezo zaidi pale kazi za uwandani zinapoyaunga mkono.
Mradi wa manganisi
Tanzania · Manganisi
Mradi wenye leseni katika hatua ya uendelezaji. Awamu ya uchimbaji wa majaribio imekamilika.
Leseni za shaba–kobalti
Tanzania · Shaba–kobalti
Maeneo yenye leseni katika hatua ya utafutaji.
Leseni za nikeli
Tanzania · Nikeli
Maeneo yenye leseni katika hatua ya utafutaji.
Uzalishaji wa dhahabu nchini Tanzania
Dhahabu ndiyo bidhaa inayoongoza kwa mauzo ya nje ya Tanzania: ilichangia asilimia 45.7 ya thamani ya mauzo ya bidhaa nje mwaka 2025, kwa mujibu wa Benki Kuu ya Tanzania. Wizara ya Madini iliripoti uzalishaji wa kitaifa wa tani 67.8 za dhahabu kwa mwaka wa fedha 2025/26.
Tume ya Madini, iliyoanzishwa mwaka 2017 kupitia marekebisho ya Sheria ya Madini, inasimamia sekta hii. Inatoa leseni za utafutaji, uchimbaji, uchenjuaji na biashara ya madini, na inakagua shughuli kwa ajili ya usalama, afya na utunzaji wa mazingira kupitia ofisi za Maafisa Madini Wakazi kote nchini.
Wazalishaji wakubwa wa kimataifa na idadi kubwa ya wachimbaji wadogo wenye leseni hufanya kazi ndani ya mfumo huu. Huudi Mining iko katika kundi la pili.